Nederlandse particulieren, bedrijven en kennisinstellingen hebben in 2025 weer vaker een nationale octrooiaanvraag ingediend. Bij Octrooicentrum Nederland kwamen 1.947 binnenlandse aanvragen binnen, een stijging van 9,3 procent ten opzichte van 2024. Daarmee komt een einde aan de dalende trend die na 2021 werd ingezet. In totaal ontving Octrooicentrum Nederland vorig jaar 3.100 octrooiaanvragen, 2 procent meer dan een jaar eerder.
Volgens directeur Maja Schmitt onderstreept de stijging het belang dat Nederlandse uitvinders en ondernemers hechten aan de bescherming van hun intellectueel eigendom. “Bescherming van intellectueel eigendom is enorm belangrijk. Het stimuleert innovatie en verstevigt de vooruitstrevende economie die we in Nederland hebben. Het is mooi om te zien dat Nederlandse particulieren en ondernemers ons steeds beter weten te vinden om hun uitvindingen te beschermen.”
Het grootste deel van de Nederlandse octrooiaanvragen kwam uit het bedrijfsleven. Het mkb was goed voor 48 procent van de aanvragen, het grootbedrijf voor 25 procent. Particulieren dienden 18 procent van de aanvragen in en kennisinstellingen waren goed voor 9 procent. Daarmee blijft het mkb een belangrijke motor achter de Nederlandse innovatie.
Een van de bedrijven die in het jaarbericht wordt genoemd is Wave Energy Collective, of WECO. De start-up ontwikkelt een converter die duurzame energie opwekt uit golven op zee. Het systeem beweegt door de kracht van de golven en zet die beweging om in rotatie en vervolgens in elektrische energie. Medeoprichter Cas van de Voort wijst in het jaarbericht op het belang van bescherming in een ontwikkeltraject dat veel iteraties vraagt. “We steken veel tijd en moeite in het bedenken, ontwikkelen en testen van onze ideeën. Iets wat ons tientallen iteraties kost kan een ander eigenlijk zomaar kopiëren. In het begin wisten we eigenlijk niet zoveel van intellectueel eigendom. Octrooicentrum Nederland heeft ons heel erg geholpen met ons wegwijs maken en met een strategie opstellen hoe we onze vinding kunnen beschermen.”
Het jaarbericht laat ook zien dat octrooivragen steeds vaker raken aan technologieën als AI, robotica en automatisering. Octrooicentrum Nederland stelt dat het zich in 2025 verder heeft verdiept in artificiële intelligentie en de verhouding tussen AI en intellectueel eigendom. Daarmee wil de organisatie ondernemers beter kunnen voorlichten over de bescherming en inzet van innovaties waarin AI een rol speelt.
Een concreet voorbeeld daarvan is MANUS, dat eveneens in het jaarbericht wordt genoemd. Het bedrijf ontwikkelt datahandschoenen die menselijke handbewegingen met millimeterprecisie vastleggen. Die data kan worden gebruikt om robots op afstand te besturen en om complexe menselijke vaardigheden aan intelligente systemen te leren. De toepassingen lopen volgens het jaarbericht uiteen van robotica-teleoperatie en embodied AI-modeltraining tot academisch onderzoek en industriële automatisering. Daarmee laat het rapport zien dat intellectueel eigendom ook binnen de opkomende markt voor fysieke AI en robotica een strategische rol speelt.
Naast de stijging van binnenlandse aanvragen groeit ook het gebruik van het unitaire octrooi. Dit in 2023 ingevoerde octrooi biedt bescherming in de aangesloten EU-landen via één registratie. Volgens het jaarbericht nam het aandeel Europese octrooien waarvoor unitair effect werd geregistreerd toe van 25,6 procent in 2024 naar 28,6 procent in 2025. Onder Nederlandse octrooihouders lag dat aandeel met 36 procent boven het Europese gemiddelde.
Eind 2025 waren er in Nederland 285.599 levende octrooirechten, inclusief nationale, Europese en unitaire octrooien. Dat is 4,5 procent meer dan een jaar eerder. De groei komt volgens Octrooicentrum Nederland vooral door de toename van het aantal unitaire octrooien.
