De wereldwijde uitgaven van eindgebruikers aan AI-modellen en -platforms komen in 2026 naar verwachting uit op 64,3 miljard dollar. Dat is 63,4% meer dan de 39,3 miljard dollar die in 2025 werd besteed, volgens Gartner. De uitgaven aan generatieve AI-modellen stijgen naar verwachting met ongeveer 117%, terwijl de bestedingen aan AI-platforms met 36,9% toenemen.
Aan generatieve basismodellen wordt in 2026 naar verwachting 23,4 miljard dollar uitgegeven, tegenover 11,4 miljard dollar in 2025. Dat komt neer op een groei van 104,2%. De uitgaven aan domeinspecifieke taalmodellen en andere gespecialiseerde generatieve AI-modellen zullen naar verwachting ruim verdrievoudigen, van 1,6 miljard naar 4,9 miljard dollar.
Voor platforms voor de ontwikkeling van AI-toepassingen voorziet Gartner een groei van 38,6% tot 9,5 miljard dollar. Platforms voor datawetenschap en machine learning blijven naar verwachting het grootste marktsegment. De uitgaven in deze categorie stijgen met 36,3%, van 19,4 miljard naar 26,4 miljard dollar.
Volgens Arunasree Cheparthi, senior principal research analyst bij Gartner, worden AI-budgetten binnen ondernemingen kritischer beoordeeld. Bedrijven letten daarbij sterker op efficiënt gebruik, kostenbeheersing en meetbare resultaten. “De uitgaven verschuiven naar aanbieders die duidelijke waarde kunnen aantonen op het gebied van kosten, snelheid, prestaties en betrouwbaarheid,” aldus Cheparthi.
Gartner verwacht dat aanbieders voordeel hebben wanneer zij evaluatiemogelijkheden, inzicht in kosten en gebruiksmonitoring integreren in de werkprocessen van klanten. Tegelijkertijd neemt door het gebruik van verbruiksafhankelijke prijsmodellen de druk toe om daadwerkelijke adoptie, blijvend gebruik en houdbare marges aan te tonen.
Op langere termijn zullen bedrijven volgens Cheparthi vooral kiezen voor platforms die hen helpen de juiste AI-tools te selecteren, prestaties te volgen, beleid af te dwingen en kosten te beheersen. Die behoefte neemt toe naarmate meer modellen beschikbaar komen en de kosten van gebruik lastiger te voorspellen zijn.
