Europese organisaties stappen sneller over op oplossingen die meer controle geven over data en digitale infrastructuur. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Accenture, waaruit naar voren komt dat geopolitieke onzekerheid de vraag naar zogeheten soevereine AI vergroot. Nederlandse bedrijven delen die zorg, maar investeren minder dan organisaties in andere Europese landen.
Volgens het rapport onderzoekt 62 procent van de Europese organisaties soevereine alternatieven. In Nederland geldt dat voor ongeveer de helft van de respondenten. Sectoren met strenge regulering of gevoelige data, zoals banken, overheden en nutsbedrijven, worden in het onderzoek genoemd als partijen die waarschijnlijk het eerst overstappen.
Hoewel 60 procent van de Europese organisaties meer budget wil vrijmaken voor soevereine AI, is dat in Nederland 48 procent. In Duitsland, Italië en Zwitserland liggen de percentages hoger. Rob Knigge, Country Managing Director van Accenture Nederland, zegt dat AI vaker op de bestuursagenda staat, maar dat de investeringsbereidheid achterblijft bij het Europese gemiddelde.
Volgens het onderzoek vereist 24 procent van de Nederlandse AI-activiteiten een soevereine aanpak vanwege wetgeving of datagevoeligheid. Tegelijkertijd geeft 64 procent van de Nederlandse organisaties aan afhankelijk te blijven van technologieaanbieders buiten Europa om concurrerend te kunnen opereren. Bijna de helft overweegt daarom om soevereine oplossingen te gebruiken van zowel Europese als niet-Europese leveranciers.
Accenture werkt in Europa samen met verschillende partijen, waaronder Nebius in Amsterdam, dat AI-infrastructuur aanbiedt en datacenters beheert in Europa en het Midden-Oosten. De samenwerking richt zich op het opzetten van omgevingen die voldoen aan eisen voor gegevensopslag en -bescherming. Knigge verklaart dat organisaties moeten bepalen hoeveel controle zij willen over data, infrastructuur en modellen, variërend van lokale opslag tot volledige autonomie.
In Nederland heeft 42 procent van de organisaties AI-soevereiniteit tot een onderwerp op bestuursniveau gemaakt. Europees ligt dat percentage lager. Slechts 4 procent ziet soevereine AI als manier om zich te onderscheiden; voor 74 procent is naleving van regelgeving de belangrijkste drijfveer. Tegelijkertijd vindt 62 procent dat overheden en Europese instellingen een grotere rol moeten spelen in digitale soevereiniteit via regelgeving, subsidies of investeringen. Volgens 70 procent is betere toegang voor kleine en middelgrote bedrijven wenselijk.
Het rapport concludeert dat Nederlandse organisaties moeten opschalen om de mogelijkheden van soevereine AI te benutten. Meer investeringen zouden kunnen helpen om controle te houden over data en technologie en tegelijk gebruik te maken van innovaties binnen Europa.
