Nederland positioneert robotica nadrukkelijk als strategisch onderdeel van zijn technologische toekomst. In de recent gepubliceerde Actieagenda’s voor de Nationale Technologiestrategie 2026 worden robots niet als losstaand domein gepresenteerd, maar als integraal onderdeel van meerdere prioritaire sleuteltechnologieën, waaronder mechatronica, artificiële intelligentie, imaging en autonome systemen.
De actieagenda’s zijn opgesteld binnen de Kennis- en Innovatieagenda Sleuteltechnologieën (KIA ST) en geven invulling aan de Nationale Technologiestrategie (NTS), die richting 2035 inzet op technologisch verdienvermogen, strategische autonomie en maatschappelijke weerbaarheid. In totaal omvatten de agenda’s 53 meerjarige innovatieprogramma’s met een gezamenlijke investeringsomvang van ruim €14 miljard.
Robotica binnen mechatronica en autonome systemen
Robotica wordt expliciet genoemd als innovatieprogramma binnen de actieagenda Mechatronics and Optomechatronics, met een gereserveerd budget van €32 miljoen. Deze agenda richt zich op complexe machines en systemen waarin mechanica, elektronica, software en sensortechnologie samenkomen. Daarnaast wordt geïnvesteerd in aanpalende programma’s zoals autonome systemen (drones) en flexibele productiemachines, die eveneens relevant zijn voor robottoepassingen in industrie en logistiek.
Koppeling met AI, perceptie en data
Robots worden in de strategie nadrukkelijk benaderd als intelligente systemen. De actieagenda Artificial Intelligence and Data speelt hierbij een centrale rol, met grootschalige investeringen in foundation models, data-infrastructuur en neuromorfische computing. In combinatie met de agenda Imaging Technologies, die zich richt op hoge-resolutie, multispectrale en beeldgestuurde systemen, vormt dit de technologische basis voor robotperceptie, autonomie en adaptief gedrag.
Toepassingen in productie, landbouw en defensie
In de koppeling tussen actieagenda’s en regionale versterkingsplannen worden meerdere toepassingsdomeinen genoemd waarin robots een expliciete rol spelen. Het gaat onder meer om autonome productiesystemen, robots en AI in land- en tuinbouw en dual-use onbemande systemen, die zowel civiele als defensietoepassingen kennen. Deze domeinen worden gezien als kansrijke waardeketens waarin Nederland zijn positie kan versterken.
Robotica als antwoord op arbeidsmarktkrapte
Volgens de actieagenda’s dragen robotica en automatisering bij aan het verhogen van de arbeidsproductiviteit, een thema dat extra urgent wordt door structurele arbeidsmarktkrapte en vergrijzing. Robots worden daarbij gepositioneerd als onderdeel van hoogproductieve sectoren die een hogere toegevoegde waarde per werknemer genereren en de concurrentiepositie van Nederland ondersteunen.
Geen aparte roboticastrategie, wel structurele verankering
Opvallend is dat de Nationale Technologiestrategie geen afzonderlijke robotica-agenda kent. In plaats daarvan wordt robotica structureel verweven met andere sleuteltechnologieën en innovatieprogramma’s. Daarmee positioneert de strategie robots niet als eindproduct, maar als samenhangende systeemtechnologie die afhankelijk is van vooruitgang in AI, sensortechnologie, cybersecurity en maakindustrie.
De komende jaren worden de actieagenda’s verder uitgewerkt via innovatiecoalities waarin bedrijven, kennisinstellingen en overheden samenwerken aan concrete programma’s en toepassingen. Robotica vormt daarin een terugkerend en verbindend element binnen meerdere technologische pijlers van het Nederlandse innovatiebeleid richting 2035.
