Een knieprothese plaatsen met hulp van een robot zorgt voor een nauwkeurigere positionering van het implantaat, maar patiënten hebben daar na één jaar nog geen aantoonbaar voordeel van. Dat blijkt uit de gerandomiseerde RACER-Knee-studie, gepubliceerd in The Lancet. In het Britse onderzoek werd een conventionele totale knieprothese vergeleken met operaties waarbij het Mako-robotsysteem van Stryker werd gebruikt. Aan het onderzoek deden 339 patiënten mee, die door 33 chirurgen in tien ziekenhuizen werden behandeld.
Na twaalf maanden vonden de onderzoekers geen relevant verschil tussen beide groepen op de belangrijkste uitkomstmaat van het onderzoek: de Forgotten Joint Score. Die meet in hoeverre patiënten zich tijdens dagelijkse activiteiten bewust zijn van hun kunstgewricht.
Ook voor mobiliteit en pijn waren de resultaten vergelijkbaar. Er waren geen relevante verschillen in loopvermogen, pijn gedurende de eerste drie maanden of na twaalf maanden, pijn tijdens de ziekenhuisopname of de kans dat in de eerste onderzoeksperiode een nieuwe operatie nodig was.
Het robotsysteem stelde chirurgen wel in staat om nauwkeuriger te opereren. Dergelijke systemen helpen onder meer bij het positioneren van instrumenten en het aanpassen van zaaghoeken en -dieptes aan de anatomie van de individuele patiënt.
Die grotere nauwkeurigheid leidde in het eerste jaar echter niet tot betere klinische resultaten. Ook vonden de onderzoekers geen verhoogd risico op ernstige complicaties bij patiënten die met robotondersteuning werden geopereerd. De veiligheid was daarmee vergelijkbaar met die van een conventionele knieoperatie.
Operaties met robotondersteuning duurden gemiddeld 10,5 minuten langer en kostten ongeveer 950 Britse pond meer dan conventionele ingrepen. Uitgaande van de huidige kostendrempels van de Britse NHS was de onderzochte robotprocedure in het eerste jaar na de operatie niet kosteneffectief.
Het National Institute for Health and Care Research financierde het onderzoek samen met Stryker. De studie werd gecoördineerd door Warwick Clinical Trials Unit, University Hospitals Coventry and Warwickshire NHS Trust en het Royal Orthopaedic Hospital in Birmingham.
Volgens de onderzoekers kan het vermogen van robotsystemen om operatieplannen nauwkeuriger uit te voeren in de toekomst meer klinische waarde krijgen als technieken om knieprotheses beter af te stemmen op de anatomie van individuele patiënten verder verbeteren. Aanvullend onderzoek moet uitwijzen of die combinatie van personalisatie en precisie uiteindelijk leidt tot minder pijn, betere mobiliteit of betere prestaties van het implantaat.
De patiënten uit de RACER-Knee-studie worden in totaal tien jaar gevolgd. Daarmee willen de onderzoekers vaststellen of op langere termijn alsnog verschillen ontstaan tussen robotondersteunde en conventionele operaties, bijvoorbeeld in de kans dat patiënten opnieuw aan hun knie moeten worden geopereerd.
Foto: UHCW NHS Trust
