Onderzoekers van de Norwegian University of Science and Technology (NTNU) hebben ontdekt dat humanoïde robots goede speelkameraadjes kunnen zijn bij fysieke spellen. Wel hangt het plezier van gebruikers sterk af van hoe natuurlijk de robot zich tijdens het spel gedraagt. In het onderzoek keken de onderzoekers hoe mensen reageerden op een fysiek spel met Pepper, een sociale humanoïde robot die is ontworpen om met mensen te communiceren. Ze voerden een gecontroleerd labexperiment uit waarin deelnemers een variant op prullenbakbasketbal speelden: ze gooiden propjes papier naar een doel, samen met of tegen de robot.
De onderzoekers bekeken twee spelvormen: samenwerken, waarbij de deelnemers en Pepper een team vormden, en competitie, waarbij ze het tegen elkaar opnamen. Ook wisselden ze de volgorde af: soms begon de deelnemer, soms de robot.
Uit de resultaten blijkt dat deelnemers het meeste plezier hadden wanneer het spel begon in de samenwerkingsvorm. Ook competitie leverde in sommige gevallen positieve reacties op, vooral wanneer deelnemers zelf mochten beginnen. Zij omschreven de competitie vaak als spannender en motiverender, omdat die meer gevoel van controle en uitdaging gaf.
Het onderzoek laat zien dat winnen van de robot veel deelnemers een gevoel van voldoening gaf. Sommigen vonden het vooral leuk wanneer Pepper misgooide. Dat wijst erop dat competitie met een robot vergelijkbare emoties kan oproepen als een spel tussen mensen.
Tegelijkertijd zagen de onderzoekers verschillende factoren die het spelplezier verminderden. Deelnemers raakten vaak gefrustreerd wanneer Peppers bewegingen stijf oogden, wanneer de robot lang pauzeerde voordat hij aan de beurt was, of wanneer zijn gedrag te sterk gericht leek op winnen. Die frustratie was vooral groot wanneer de robot een competitief spel begon.
Volgens Yavuz Inal, universitair hoofddocent bij de afdeling Design van NTNU in Gjøvik, laten de resultaten zien dat robots als speelkameraad kunnen werken wanneer hun gedrag aansluit bij wat mensen verwachten. Hij wijst erop dat factoren als spelvorm, tempo, rolverdeling en beurtvolgorde bepalen of mensen de interactie als leuk of juist frustrerend ervaren.
De onderzoekers stellen dat humanoïde robots hogere verwachtingen oproepen, juist omdat hun menselijke uiterlijk en gedrag ervoor zorgen dat mensen ook menselijke sociale vaardigheden verwachten. Wanneer de robot die verwachtingen niet waarmaakt, kunnen gebruikers negatief reageren, zelfs als de robot technisch gezien doet wat hij moet doen.
De bevindingen dragen bij aan het bredere onderzoek naar sociale robots. Ze laten zien dat toekomstige robots voor ontspanning, beweging en andere dagelijkse activiteiten meer nadruk moeten leggen op snel reageren, goede timing en natuurlijke interactie om gebruikers betrokken te houden.
Fotocredit: Suraj De, NTNU
