Katalyze Data heeft samen met SAS het AI-prototype DementAI ontwikkeld om vroege signalen van de ziekte van Alzheimer sneller te herkennen via analyse van bestaande medische gegevens. Het systeem ontstond tijdens de SAS Hackathon en richt zich op het zichtbaar maken van signalen die in de praktijk vaak onopgemerkt blijven.
Vroege aanwijzingen van Alzheimer bevinden zich regelmatig al in medische dossiers, maar zorgprofessionals signaleren deze niet altijd tijdens reguliere consulten. DementAI combineert verschillende databronnen, waaronder medische dossiers, hersenactiviteit en ongestructureerde klinische notities, om patronen van cognitieve achteruitgang te identificeren. Deze patronen blijven vaak verspreid over meerdere systemen en zijn daardoor lastig te herkennen.
De ontwikkeling van het prototype sluit aan bij een groeiende zorgvraag. In Nederland leven meer dan 320.000 mensen met dementie, waarvan naar schatting ongeveer 70 procent Alzheimer heeft. Door vergrijzing kan dit aantal oplopen tot meer dan 500.000 in 2040.
DementAI verbindt verschillende stappen binnen het diagnostische proces zonder nieuwe screeningsprocedures te introduceren. Het systeem benut bestaande gegevens binnen zorgorganisaties en combineert gestructureerde en ongestructureerde informatie om relevante signalen samen te brengen.
Het model ondersteunt zorgprofessionals bij hun beoordeling en maakt inzichtelijk waarom een patiënt wordt gemarkeerd. Artsen kunnen deze informatie vervolgens betrekken bij hun klinische besluitvorming. “Bij dementie is tijd een cruciale factor,” zegt Tamás Bosznay, Principal Consultant bij Katalyze Data. “DementAI is ontwikkeld om patiënten tijd te geven door signalen zichtbaar te maken die al aanwezig zijn in medische dossiers.”
Het prototype maakt gebruik van een combinatie van machine-learningtechnieken, generatieve AI-componenten en synthetische data voor ontwikkeling en testen. Daarbij worden technologieën ingezet zoals SAS Viya, SAS Data Maker en SAS Viya Workbench, in combinatie met programmeertalen als Python en R.
“Synthetische data, agentic AI-concepten en governance zijn in sectoren als de gezondheidszorg geen ‘nice-to-haves’, maar voorwaarden om innovatie verantwoord op schaal toe te passen,” zegt Dr. Iain Brown, Global Head of AI & Data Science bij SAS. “DementAI laat zien hoe kunstmatige intelligentie ambitieus én verantwoord kan worden ingezet.”
