De digitale branchevereniging NLdigital roept in haar Verkiezingsmanifest 2025 het volgende kabinet op om kunstmatige intelligentie (AI) centraal te stellen in het economische en maatschappelijke beleid. Volgens de organisatie is AI geen luxe maar een noodzakelijke voorwaarde om de Nederlandse welvaart, productiviteit en veiligheid te behouden in een snel veranderende wereld.
Het manifest, getiteld Nederland digitaal vooruit, bevat een krachtig pleidooi voor grootschalige investeringen in digitale technologie, met AI als speerpunt. “We moeten digitaliseren of we verarmen,” zo stelt NLdigital. De organisatie wijst op structurele uitdagingen zoals vergrijzing, arbeidsmarktkrapte en toenemende internationale concurrentie. AI wordt daarin gepresenteerd als een cruciale hefboom voor economische groei en maatschappelijke innovatie.
Van praten naar implementeren
Een van de kernboodschappen van NLdigital is dat de tijd van praten over AI voorbij is. “Het gaat nu om implementatie,” aldus het manifest. AI moet breed beschikbaar worden gemaakt, vooral voor het mkb, dat volgens de organisatie vaak de middelen mist om technologie effectief in te zetten. NLdigital pleit voor een nationaal AI-versnellingsprogramma met concrete toepassingen zoals AI voor administratie, klantcontact en productieoptimalisatie. Subsidies moeten daarbij gekoppeld worden aan aantoonbare productiviteitswinst.
Regulatory sandboxes en één loket
Om innovatie te bevorderen, roept NLdigital op tot het instellen van zogeheten regulatory sandboxes waarin bedrijven veilig kunnen experimenteren met AI-toepassingen. Tegelijkertijd is er behoefte aan duidelijkheid en voorspelbaarheid: “Geef bedrijven houvast over wat wel en niet mag, zodat ze niet uit angst voor wetgeving AI links laten liggen.”
Daarom moet er één centraal loket komen waar bedrijven terecht kunnen met al hun vragen over digitale wet- en regelgeving, waaronder de AI Act, GDPR, DSA, DMA en NIS2. Dit moet volgens NLdigital de huidige fragmentatie en onzekerheid in het naleven van digitale regelgeving doorbreken.
AI in het onderwijs en op de werkvloer
Om Nederland klaar te maken voor een AI-gedreven economie is volgens het manifest een “structurele omscholingsinspanning van ongekende schaal” nodig. De digitale vaardigheden van werkenden moeten versneld worden ontwikkeld, met nadruk op complementaire skills zoals creativiteit, probleemoplossing, samenwerking met AI-systemen en cybersecurity.
Daarnaast moet AI een plek krijgen in het onderwijs. Digitale geletterdheid dient als basisvaardigheid te worden opgenomen in het curriculum én in de lerarenopleiding. De overheid wordt opgeroepen om dit te financieren als structurele investering in het toekomstig verdienvermogen van Nederland.
AI en de overheid
Ook binnen de overheid zelf ziet NLdigital een grote rol voor AI. Verouderde ICT-systemen kunnen met behulp van AI sneller en goedkoper worden gemoderniseerd. AI kan verouderde code analyseren en documenteren, wat miljoenen euro’s en jaren werk kan besparen in vergelijking met traditionele aanpakken.
Daarnaast wordt gepleit voor skills-based hiring binnen de overheid, zodat digitale functies niet uitsluitend toegankelijk zijn voor mensen met specifieke diploma’s. De nadruk moet liggen op wat mensen kunnen, niet op hun papieren achtergrond.
Infrastructuur en toegang tot rekenkracht
De oproep aan de overheid reikt verder dan wetgeving en scholing. NLdigital wil dat Nederland investeert in eigen AI-infrastructuur, zoals nationale AI-fabrieken die toegankelijk zijn voor zowel onderzoeksinstellingen als het mkb. Toegang tot rekenkracht mag volgens de branchevereniging geen bottleneck zijn voor innovatie.
Dat vereist ook een toekomstbestendige digitale infrastructuur: glasvezelnetwerken, datacenters, groene energievoorziening en voldoende capaciteit op het stroomnet. Alleen dan kan Nederland een rol van betekenis blijven spelen in de wereldwijde AI-economie.
Minister voor Digitale Economie
Tot slot pleit NLdigital voor het aanstellen van een aparte minister voor Digitale Economie en Innovatie binnen het ministerie van Economische Zaken. Deze bewindspersoon moet zich exclusief richten op het verbeteren van het vestigingsklimaat, innovatiebeleid en de internationale concurrentiepositie van de digitale sector, die nu al goed is voor 6% van het Nederlandse BBP en in de komende vijftien jaar naar verwachting groeit naar 10 à 12%.
