Met de lancering van BRAIN Nederland (Brancheorganisatie AI Nederland) heeft de Nederlandse AI-sector er dit voorjaar een eigen brancheorganisatie bij. De organisatie, die zich richt op kwaliteit, transparantie en verantwoord gebruik van kunstmatige intelligentie, is op zoek naar honderd founding members die vanaf de start meebouwen aan de koers van de sector.
BRAIN Nederland werd in april 2026 officieel gelanceerd in Eindhoven, met de ondertekening door voorzitter Hans Schuurmans en directeur Davey Gerlings. Volgens de initiatiefnemers groeit de AI-markt momenteel sneller dan de structuur eromheen, en moet BRAIN die basis leggen. De organisatie wil bedrijven die AI ontwikkelen en aanbieden, zoals softwarebedrijven, adviesorganisaties, opleiders, marketingbureaus en data-specialisten, verbinden met organisaties die AI verantwoord willen toepassen, zoals overheden, onderwijsinstellingen, zorgpartijen en het mkb.
Volgens BRAIN wordt het voor klanten, overheden en bedrijven steeds lastiger om onderscheid te maken tussen serieuze AI-aanbieders en partijen die vooral meeliften op de hype. De brancheorganisatie noemt vijf speerpunten: het vergroten van vertrouwen, het zichtbaar maken van kwaliteit, het vertegenwoordigen van de sector richting overheid en toezichthouders, het delen van kennis, en het stimuleren van samenwerking — onder meer via bijeenkomsten, werkgroepen, publicaties en de Nationale AI Awards.
Gedragscode en toekomstig keurmerk
Leden van BRAIN verbinden zich aan een gedragscode met tien uitgangspunten voor verantwoorde AI, waaronder eerlijke communicatie, zorgvuldige omgang met data en respect voor wet- en regelgeving. Op termijn wil de organisatie deze uitgangspunten uitbreiden naar een keurmerk waarmee professionele AI-aanbieders herkenbaar worden voor klanten, overheid, onderwijs en media.
Onderdeel van de huidige fase is de werving van founding members. BRAIN Nederland zoekt honderd organisaties die zich als eerste aansluiten, meedenken over de koers van de organisatie en zich als voorloper willen profileren binnen de sector. Founding members krijgen daarnaast een korting op het lidmaatschap.
Een van de partijen die zich inmiddels als founding member heeft aangesloten is adviesbureau Next Ground. Volgens Peter-Jan Vos, Lead Data & AI bij het bureau, sluit de aanpak van BRAIN aan bij wat hij dagelijks in de praktijk ziet: bedrijven die AI-oplossingen willen implementeren, maar behoefte hebben aan meer duidelijkheid over kwaliteit en verantwoord gebruik.
Nieuw bestuurslid: focus op AI-geletterdheid
Het bestuur van BRAIN Nederland is recent uitgebreid met Tom Bos, CEO van SkillsTown Group. Bos zet zich al langere tijd in voor AI-geletterdheid in Nederland en is naast zijn rol bij BRAIN ook betrokken bij het Nationaal AI Debat. Zijn boodschap: AI wordt pas een succes als de samenleving als geheel voldoende kennis en vaardigheden heeft om de technologie te begrijpen en er bewust mee om te gaan.
SkillsTown introduceerde AI al in 2017 in het opleidingsaanbod, ruim voordat de technologie breed werd omarmd. Die vroege focus op scholing typeert de aanpak van Bos, die leren beschouwt als voorwaarde voor een verantwoorde AI-transitie, niet als bijzaak. Diezelfde visie werkte hij verder uit in zijn boek De ouderwetse toekomst van opleiden, over de samensmelting van technologie en educatie. Met zijn toetreding tot het bestuur krijgt het thema AI-geletterdheid een prominentere plek binnen de agenda van BRAIN Nederland.
Plek in een breder landschap
BRAIN Nederland positioneert zich naast bestaande initiatieven in het Nederlandse AI-landschap, zoals de Nederlandse AI Coalitie (NL AIC), die sinds 2019 overheid, bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke organisaties verbindt rond de bredere ontwikkeling van AI in Nederland. Waar de NL AIC vooral als publiek-privaat samenwerkingsverband fungeert, presenteert BRAIN zich expliciet als brancheorganisatie voor AI-aanbieders, met kwaliteitsborging en belangenbehartiging als kern.
