Nederlanders hebben beperkt inzicht in de werking en beperkingen van kunstmatige intelligentie. Uit een onderzoek van IT-dienstverlener Conclusion onder 1.000 Nederlanders blijkt dat deelnemers gemiddeld een 5,1 scoren op een toets over AI. Slechts 18 procent weet volgens het onderzoek dat AI-systemen niet op dezelfde manier redeneren als mensen.
Een kwart van de ondervraagden denkt dat AI argumenten afweegt zoals mensen dat doen. Daarnaast zegt 57 procent niet te weten of een large language model (LLM) zelfstandig kan redeneren. Taalmodellen genereren antwoorden op basis van patronen en waarschijnlijkheden in de gegevens waarop zij zijn getraind.
Het onderzoek laat tegelijkertijd zien dat een deel van de Nederlanders bekend is met risico’s rond het gebruik van AI. Zo weet volgens Conclusion 68 procent dat AI-bedrijven gesprekken van gebruikers kunnen gebruiken om hun systemen te verbeteren. Verder zegt 62 procent te weten dat een door AI gegenereerde tekst niet altijd als zodanig herkenbaar is. Iets meer dan de helft, 51 procent, weet dat AI een telefoongesprek kan voeren zonder dat voor de gesprekspartner noodzakelijkerwijs duidelijk is dat deze met een computersysteem communiceert.
Die kennis leidt volgens de onderzoeksresultaten niet altijd tot controle van door AI verstrekte informatie. Zestien procent van de respondenten zegt altijd te controleren of informatie van een AI-systeem klopt.
Ook over de verantwoordelijkheid voor fouten door AI bestaat onduidelijkheid. Bijna de helft van de ondervraagden, 48 procent, denkt dat niet altijd duidelijk is wie verantwoordelijk is wanneer een AI-systeem een fout maakt. Daartegenover staat 26 procent die denkt dat bij dergelijke fouten altijd duidelijk is wie aansprakelijk is. De verantwoordelijkheidsverdeling kan afhankelijk zijn van de toepassing, de betrokken partijen en de omstandigheden.
Bastiaan Sjardin, Chief Technology Officer bij Conclusion, zegt dat gebruikers volgens hem vooral basiskennis nodig hebben over de werking van AI. “We hoeven niet iedereen op te leiden tot AI-expert. Maar de basis moet op orde zijn. Begrijpen dat AI niet redeneert. Weten dat een antwoord overtuigend kan klinken en toch niet kloppen. En beseffen dat bij fouten niet vanzelf duidelijk is wie er verantwoordelijk is.”
