Het aanbod van agentic artificial intelligence (AI) – platforms, producten en modellen – is momenteel groter dan de vraag. Volgens onderzoeks- en adviesbureau Gartner is een marktcorrectie dan ook onvermijdelijk. Gartner stelt dat een kortetermijnconsolidatie waarschijnlijk is nu de initiële hype en de angst om achter te blijven plaatsmaken voor een meer realistische marktbenadering. Bedrijven die hun aanbod niet weten te onderscheiden, zullen mogelijk verdwijnen, terwijl kapitaalkrachtigere spelers levensvatbare technologieën en talent kunnen overnemen.
Analisten van Gartner vergelijken de situatie met eerdere correcties in sectoren zoals energie, telecommunicatie en de dotcomperiode. Dergelijke fasen zijn volgens hen kenmerkend voor de natuurlijke productlevenscyclus, en wijzen niet per se op een economische crisis. Will Sommer, Senior Director Analyst bij Gartner, benadrukt dat deze marktbeweging moet worden gezien als een overgangsfase, waarin bedrijven hun businessmodellen beter moeten afstemmen op de mogelijkheden van nieuwe technologieën.
De snelle opkomst van agentic AI-aanbieders – met zowel losse modellen als geïntegreerde platforms – gaat sneller dan de mate waarin klanten er klaar voor zijn of deze technologie daadwerkelijk toepassen. Nu de vraag achterblijft bij het aanbod, komt de markt in een fase van rationalisatie. Hoewel consolidatie op korte termijn voor onrust kan zorgen, verwacht Gartner dat deze ontwikkeling op langere termijn juist bijdraagt aan volwassenwording van het veld. Sterkere spelers krijgen zo de ruimte om oplossingen te ontwikkelen die beter aansluiten op zakelijke en technische behoeften.
Volgens Sommer is er, anders dan bij speculatieve bubbels die ontstaan door financiële constructies of systeemrisico’s, in dit geval sprake van een markt met een fundamenteel levensvatbaar product. Wel waarschuwt hij dat een bubbel alsnog kan ontstaan als investeringen losraken van de werkelijke economische waarde van de technologie.
De eerste tekenen van consolidatie zijn al zichtbaar: grote technologiebedrijven nemen kleinere, gespecialiseerde AI-firma’s over. Dit moet schaalvoordelen en beter geïntegreerde ecosystemen opleveren, wat de prestaties van agentic AI-systemen ten goede komt. Gartner noemt domeinspecifieke taalmodellen als een belangrijk innovatiegebied, met effectievere toepassingen voor specifieke vakgebieden.
Naarmate bedrijven hun tools, processen en gebruikersgedrag aanpassen, zal de adoptie van agentic AI naar verwachting versnellen. Gartner verwacht dat de overblijvende aanbieders duurzame groeipatronen zullen ontwikkelen en dat de marktvolwassenheid uiteindelijk groter zal zijn dan nu wordt voorzien – gedreven door aantoonbare productiviteits- en economische voordelen.
