China heeft zijn 15e Vijfjarenplan gelanceerd, met robotica als kern van het moderne industriële beleid. Het land wil AI-onderzoek nadrukkelijker richten op fysieke toepassingen, waarbij robots een belangrijke motor moeten worden voor economische groei. Daarmee zet China een volgende stap in zijn sterke automatiseringsontwikkeling: de Chinese maakindustrie beschikt inmiddels over ongeveer 2 miljoen operationele robots — circa 4,5 keer zoveel als nummer twee Japan. Wereldwijd werd 54% van alle nieuw geïnstalleerde industriële robots in China geplaatst. Dat blijkt uit het World Robotics 2025 Report van de International Federation of Robotics (IFR).
“De contouren van het 15e Vijfjarenplan van de Volksrepubliek China vormen het belangrijkste beleidsdocument dat richting geeft aan alle andere overheidsmaatregelen”, zegt Takayuki Ito, president van de International Federation of Robotics. “Duizenden onderliggende sectorale en regionale plannen moeten nu aansluiten op deze doelstellingen. Binnen het nieuwe kader verschuift China de focus van traditionele industriële automatisering naar hoogwaardige, intelligente robotica die is geïntegreerd met kunstmatige intelligentie.”
Show rond humanoïde robots
In China’s nieuwe strategie draait de waarde van AI vooral om toepassingen in bedrijfsleven en industrie. Om zijn kennis en internationale concurrentiekracht op het gebied van ‘embodied intelligence’ te tonen, zet het land humanoïde robots in die dansen of hardlopen. Dat was recent wereldwijd te zien tijdens de televisieshow rond Chinees Nieuwjaar en tijdens de halve marathon voor humanoïde robots in Beijing.
Ondanks deze indrukwekkende demonstraties zijn de mogelijkheden in echte productieomgevingen voorlopig nog beperkt tot demonstratiemodellen en proefprojecten. Anders dan vaak wordt gedacht, worden het humanoïde platform en de bijbehorende embodied AI bovendien niet per se gelijktijdig of door dezelfde partijen ontwikkeld.
Humanoids versus industriële robots
De vergelijking met traditionele industriële robots laat goed zien waar de beperkingen van humanoïde robots liggen. Critici wijzen op het principe ‘form follows function’: het menselijk lichaam is simpelweg niet voor elke taak de meest efficiënte vorm.
Traditionele industriële robots hebben doorgaans minder gewrichten en zijn ontworpen voor één specifieke taak. Daardoor zijn ze eenvoudiger aan te sturen, sneller en betrouwbaarder dan humanoïde robots. Om die reden blijven industriële robots waarschijnlijk de ruggengraat van productieomgevingen waar hoge snelheid en extreme precisie vereist zijn.
In fabrieken zijn taken vaak repetitief en moet met millimeterprecisie op hoge snelheid worden gewerkt. Industriële robots zijn daar bijzonder goed in: ze voeren zeer gespecialiseerde bewegingen snel en consistent uit. Waar maximale specialisatie nodig is, presteren industriële robots meestal beter dan humanoïde varianten.
Humanoïde robots bieden juist een algemenere aanpak. Ze combineren mobiliteit met mensachtige interactie en zijn daardoor geschikter voor dienstverlening. In zulke toepassingen kunnen humanoids maatschappelijk makkelijker worden geaccepteerd dan traditionele machines.
Grootschalige inzet als universele fabrieksassistent of huishoudrobot ligt echter niet op korte of middellange termijn in het verschiet. Volgens het 15e Vijfjarenplan wordt commercialisering van humanoïde robots eerder tegen het einde van de planperiode verwacht. Een brede toepassing van AI in combinatie met traditionele industriële robotica wordt waarschijnlijker in de komende vijf tot tien jaar.
Potentieel van de Chinese thuismarkt
China’s enorme binnenlandse markt biedt veel mogelijkheden om het 15e Vijfjarenplan in uiteenlopende sectoren uit te rollen. Het aandeel van Chinese leveranciers in de binnenlandse markt voor industriële robots steeg van 30% in 2020 naar 57% in 2024.
Zo staat inmiddels 64% van alle industriële robots in de wereldwijde elektronica-industrie in China. Chinese fabrikanten leveren daarvan 59%. In de metaal- en machine-industrie bereikten Chinese robotleveranciers zelfs een binnenlands marktaandeel van 85%.
