Gartner verwacht dat het aantal juridische geschillen waarbij technologiebedrijven betrokken zijn, tegen 2028 met 30% zal toenemen als gevolg van overtredingen van regelgeving rond kunstmatige intelligentie (AI). Deze prognose weerspiegelt de groeiende bezorgdheid onder IT-leiders over nalevingsrisico’s nu generatieve AI (GenAI)-toepassingen steeds breder worden ingezet.
De bevindingen zijn gebaseerd op een Gartner-enquête die tussen mei en juni 2025 werd uitgevoerd onder 360 IT-leiders die verantwoordelijk zijn voor de implementatie van GenAI-tools. Meer dan 70% van de respondenten noemde naleving van regelgeving als een van de drie grootste uitdagingen bij het opschalen van GenAI-productiviteitsassistenten. Slechts 23% gaf aan veel vertrouwen te hebben in het vermogen van hun organisatie om tijdens GenAI-implementaties te voldoen aan vereisten op het gebied van beveiliging en governance.
Volgens Lydia Clougherty Jones, Senior Director Analyst bij Gartner, zorgen verschillen in wereldwijde AI-regelgeving voor inconsistente nalevingsverplichtingen. Dat bemoeilijkt het afstemmen van AI-investeringen op bedrijfswaarde en vergroot het risico op extra aansprakelijkheden.
Uit het onderzoek blijkt verder dat geopolitieke factoren een groeiende invloed hebben op GenAI-strategieën, vooral buiten de Verenigde Staten. Van de niet-Amerikaanse respondenten zei 57% dat het geopolitieke klimaat minstens een matige invloed heeft op hun GenAI-strategie en -implementatie, terwijl 19% de impact als aanzienlijk bestempelde. Toch gaf bijna 60% aan dat hun organisatie niet in staat of niet bereid is om niet-Amerikaanse GenAI-alternatieven te gebruiken.
Het onderzoek van Gartner onderstreept ook het toenemende belang van AI-soevereiniteit — het idee van nationale controle over de ontwikkeling, inzet en governance van AI. In een webinarpeiling van september 2025 gaf 40% van de 489 respondenten aan dat hun organisatie AI-soevereiniteit als positief ziet, terwijl 36% neutraal was. Twee derde van de organisaties reageert actief op nationale AI-strategieën, en meer dan de helft heeft daardoor structurele of strategische aanpassingen doorgevoerd.
Gartner adviseert IT-leiders om moderatiemechanismen binnen GenAI-systemen te versterken als antwoord op veranderende juridische en geopolitieke druk. Aanbevolen maatregelen zijn onder meer het trainen van modellen in zelfcorrectie, het uitvoeren van grondige use-casebeoordelingen, uitgebreide modeltesten met multidisciplinaire teams en het invoeren van moderatietools, zoals meldfuncties voor misbruik en waarschuwingslabels voor AI-content.
