Deze week vindt in Barcelona opnieuw het Gartner IT Symposium/Xpo plaats, de grootste Europese bijeenkomst van CIO’s en technologieleiders. Onder het thema “Agents of Change: Leading Through Intelligence” staat centraal hoe kunstmatige intelligentie het bedrijfsleven hervormt. De boodschap aan de robotics- en automatiseringssector is duidelijk: AI is geen experiment meer, maar moet nu leiden tot meetbare waarde, goed bestuurde ecosystemen en intelligente samenwerking tussen mens, robot en AI-agenten.
Tijdens de openingskeynote waarschuwt Gartner voor een groeiende “waardekloof” in enterprise-AI. Veel organisaties investeren weliswaar in AI, maar slechts een minderheid weet projecten daadwerkelijk op te schalen naar concrete bedrijfsresultaten. Volgens Gartner ligt dit niet aan de technologie, maar aan een gebrek aan operationele volwassenheid en leiderschap. AI is strategisch geworden, maar blijft vaak beperkt tot pilots of geïsoleerde innovatieprogramma’s.
Dit sluit aan bij eerdere publicaties van Gartner, waaronder de recente Hype Cycle for Artificial Intelligence. Daarin noemt het bureau AI-agenten en AI-klare data als snelst ontwikkelende, maar slecht begrepen technologieën. De verschuiving van generatieve AI naar meer autonome, contextbewuste systemen is ingezet. Waar generatieve AI vooral tekst, beeld en code produceerde, richten nieuwe systemen zich op actie: processen aansturen, intenties interpreteren en samenwerken met mensen en machines.
AI-agenten vormen ook een brug tussen AI en robotica. Automatisering vereist steeds vaker systemen die kunnen interpreteren, beslissen en reageren, in plaats van enkel vooraf geprogrammeerde taken uit te voeren. Daarmee wordt AI een logisch verlengstuk van robotcapaciteiten. Succes hangt echter af van de kwaliteit van data. Zonder schone, contextuele en toegankelijke data is autonome robotica niet haalbaar.
Een ander belangrijk thema dit jaar is sovereign AI. In gereguleerde sectoren zoals overheid, defensie, energie en zorg moet AI binnen nationale of organisatorische kaders functioneren. Gartner voorspelt dat sovereign AI een fundament zal vormen voor vertrouwen en naleving binnen automatisering. Voor robotica betekent dit dat datalokalisatie, modeltransparantie en compatibiliteit met lokale infrastructuur niet optioneel zijn, maar kernvoorwaarden worden.
Leiderschap en governance vormen de bovenlaag van Gartner’s AI-visie. De technologie wordt gezien als een “sandwich” met drie lagen: data en infrastructuur, verantwoord AI-beheer en waardecreatie. Leiderschap overkoepelt dit alles. CIO’s moeten niet alleen architecturen bouwen, maar ook een cultuur waarin experimenteren mag, mits de kaders duidelijk zijn. Besluiten over AI, cloud en automatisering moeten passen binnen zowel strategische doelen als regelgeving.
Daarnaast benadrukt Gartner het belang van een goed voorbereide beroepsbevolking. AI en robotica zijn geen louter technische upgrades, maar herschikken rollen en werkprocessen. Organisaties moeten investeren in vaardigheden zoals datageletterdheid, automatiseringsontwerp en ethisch bewustzijn. In die zin verwijst het thema “Agents of Change” niet alleen naar digitale systemen, maar ook naar de mensen die hun invoering begeleiden.
Voor professionals in robotica en automatisering zijn er vier hoofdboodschappen. Ten eerste: de pilotfase is voorbij. Bedrijven moeten projecten opschalen die aantoonbare waarde opleveren. Ten tweede: integratie tussen robots, AI-agenten en orkestratieplatforms wordt bepalend voor concurrentiekracht. Ten derde: governance moet gelijke tred houden met innovatie en onderwerpen als veiligheid, ethiek en naleving afdekken. En ten vierde: samenwerking tussen IT en operationele technologie is cruciaal voor intelligente, robuuste automatisering.
Door het hele symposium heen tonen sessies over AI-klare data, AI-agenten en sovereign AI een volwassen wordend debat. De vraag is niet meer óf AI werk verandert, maar hóé organisaties die verandering verantwoord kunnen leiden. Op de beursvloer presenteren leveranciers steeds vaker geïntegreerde oplossingen die robotica, automatisering en cognitieve aansturing combineren.
De kernboodschap voor het robotica-ecosysteem luidt: AI is niet langer een losstaande discipline, maar het verbindende element binnen automatisering. De winnaars van het komende decennium combineren innovatie met governance, snelheid met transparantie en automatisering met intelligentie. Gartner positioneert AI niet als verstorende kracht, maar als strategisch instrument dat beheerst, gemeten en afgestemd moet worden op concrete resultaten.
