Bedrijven die autonome technologie inzetten, schrappen op grote schaal banen. Toch leidt dat niet automatisch tot betere financiële resultaten. Dat blijkt uit onderzoek van Gartner. Volgens het onderzoek meldde ongeveer 80 procent van de organisaties die autonome bedrijfsprocessen testen of gebruiken dat zij personeel hebben ingekrompen. Opvallend is dat het aantal ontslagen vrijwel gelijk lag bij bedrijven die veel rendement haalden uit autonome technologie als bij organisaties met beperkte of zelfs negatieve resultaten.
Gartner ondervroeg in het derde kwartaal van 2025 wereldwijd 350 bestuurders uit het bedrijfsleven. De deelnemende organisaties hadden een jaaromzet van minimaal 1 miljard dollar en experimenteerden al met technologieën zoals AI-agents, intelligente automatisering of andere autonome systemen.
Volgens Gartner draaien autonome bedrijfsmodellen op technologieën als AI-agents, robotic process automation, digital twins en getokeniseerde activa. Daarmee verschuiven organisaties van eenvoudige automatisering naar grotendeels autonome processen waarin mens en machine samenwerken.
Helen Poitevin, Distinguished Vice President Analyst bij Gartner, zegt dat veel bestuurders ontslagen zien als een snelle manier om rendement uit AI-investeringen zichtbaar te maken. Maar alleen banen schrappen leidt volgens haar niet tot betere prestaties.
“Personeelsreducties kunnen budget vrijmaken, maar ze creëren geen rendement,” aldus Poitevin. “Organisaties die hun ROI verbeteren, zijn niet de bedrijven die mensen overbodig maken, maar de organisaties die medewerkers juist versterken. Zij investeren nadrukkelijk in vaardigheden, nieuwe functies en werkmodellen waarmee mensen autonome systemen kunnen aansturen en opschalen.”
Gartner verwacht dat de wereldwijde uitgaven aan software voor AI-agents stijgen van 86,4 miljard dollar in 2025 naar 206,5 miljard dollar in 2026. In 2027 loopt dat verder op tot 376,3 miljard dollar. Daarnaast voorspelt het onderzoeksbureau dat autonome bedrijfsmodellen tussen 2028 en 2029 per saldo juist banen gaan opleveren. Er ontstaan dan nieuwe soorten werk die niet volledig door AI-systemen kunnen worden overgenomen.
Volgens Poitevin blijven mensen op lange termijn onmisbaar binnen autonome organisaties. Demografische ontwikkelingen, menselijke controle en het belang van vertrouwen in klantcontact zorgen ervoor dat menselijke werknemers een centrale rol houden in het aansturen en beheren van deze systemen.
