De Europese Commissie heeft een nieuw pakket maatregelen gepresenteerd om Europa minder afhankelijk te maken van niet-Europese leveranciers voor cruciale digitale technologie. Het European Technological Sovereignty Package richt zich op halfgeleiders, kunstmatige intelligentie, cloudinfrastructuur, open source en de digitalisering van de energiesector.
Met het pakket wil de Commissie de technologische autonomie en weerbaarheid van Europa vergroten. De maatregelen komen op een moment waarop de vraag naar rekenkracht snel toeneemt door de groei van AI-toepassingen. Tegelijkertijd blijft Europa voor belangrijke onderdelen van de digitale infrastructuur afhankelijk van leveranciers buiten de Europese Unie.
Het pakket bestaat uit twee wetgevende voorstellen: de Chips Act 2.0 en de Cloud and AI Development Act. Daarnaast presenteert de Commissie een Open Source Strategy en een strategische routekaart voor digitalisering en AI in de energiesector. Samen moeten deze maatregelen Europese bedrijven, overheden en burgers meer keuze geven in kerntechnologieën.
Een belangrijk onderdeel is de versterking van de Europese halfgeleiderindustrie. De bestaande Chips Act trad in 2023 in werking als reactie op kwetsbaarheden in de wereldwijde chipketen. Volgens de Commissie blijft Europa echter sterk afhankelijk van derde landen voor geavanceerde chipproductie en chipontwerp. Met de Chips Act 2.0 wil de EU voortbouwen op bestaande Europese sterktes, zoals mainstream chips, en tegelijk capaciteit opbouwen voor geavanceerde halfgeleiders die nodig zijn voor AI-toepassingen.
De Commissie wil onder meer vergunningprocedures versnellen, samenwerking met gelijkgezinde partners verdiepen en een nieuw excellentielabel invoeren voor Europese halfgeleiderregio’s. Ook moet de chipsector sterker worden verbonden met afnemers in groeisectoren, zoals datacenters, cloudproviders en AI Gigafactories.
De Cloud and AI Development Act moet de Europese capaciteit voor cloud en AI vergroten. De Commissie wil de datacentercapaciteit in Europa in de komende vijf tot zeven jaar verdrievoudigen. Daarbij ligt de nadruk op duurzame en innovatieve datacenters, zodat de groei van AI en cloud beter aansluit bij Europese klimaatdoelen. Ook komt er een EU-breed kader om cloud- en AI-soevereiniteit te beoordelen.
Voor de roboticasector is vooral de combinatie van AI, cloud en chips relevant. Moderne robots zijn steeds vaker afhankelijk van krachtige AI-modellen, betrouwbare connectiviteit, sensordata en gespecialiseerde hardware. De beschikbaarheid van Europese cloud- en AI-infrastructuur kan daardoor invloed krijgen op de ontwikkeling en toepassing van robotica in sectoren als industrie, energie, zorg, logistiek en publieke dienstverlening.
Ook open source krijgt een grotere rol in de Europese strategie. Volgens de Commissie telt Europa meer dan drie miljoen open-sourcebijdragers. De nieuwe Open Source Strategy moet Europese alternatieven versterken op terreinen als cloud, AI, internettechnologie, cybersecurity en halfgeleiders. Daarnaast wil de Commissie open source meer inzetten bij overheden, onder meer via aanbestedingsrichtlijnen en praktische voorbeelden.
Het vierde onderdeel van het pakket gaat over digitalisering en AI in de energiesector. De Commissie wil dat datacenters duurzamer worden geïntegreerd in het Europese energiesysteem. Tegelijkertijd moeten digitale en AI-oplossingen helpen om elektriciteitsnetten slimmer te maken, de uitrol van slimme meters te versnellen en de uitwisseling van grensoverschrijdende energiedata te vereenvoudigen.
De voorstellen moeten nog worden onderhandeld door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie voordat zij kunnen worden aangenomen en in werking treden. De Commissie verwacht daarnaast in juli een oproep te lanceren voor AI Gigafactories. Ook wil zij met lidstaten, de Europese Investeringsbank en andere betrokken partijen overleggen over nieuwe financieringscapaciteit voor Europese technologische soevereiniteit.
Met het pakket verschuift de Europese benadering van digitale technologie verder richting strategische autonomie. De Commissie benadrukt dat dit niet betekent dat Europa zich volledig wil afsluiten van internationale partners. Wel wil de EU meer controle krijgen over de infrastructuur, software en hardware waarop kritieke toepassingen steeds sterker leunen.
