De Amerikaanse regering onder president Donald J. Trump heeft haar langverwachte AI Action Plan gepresenteerd. In dit document van het Witte Huis wordt kunstmatige intelligentie (AI) gepositioneerd als een sleuteltechnologie voor economische groei, wetenschappelijke vooruitgang en nationale veiligheid. Het plan moet de Verenigde Staten verzekeren van wereldwijde technologische dominantie, met een scherp oog op de concurrentiepositie ten opzichte van China.
Het actieplan rust op drie pijlers: versnelling van AI-innovatie, opbouw van AI-infrastructuur, en versterking van internationale AI-diplomatie en -veiligheid. Daarmee beoogt de regering-Trump AI als motor voor een nieuw industrieel tijdperk te benutten.
Deregulering en innovatie
Een van de kernpunten in het plan is het wegnemen van belemmerende regelgeving die AI-ontwikkeling zou remmen. De regering stelt dat eerdere beleidsmaatregelen van de regering-Biden te restrictief waren en innovatie verstikten. Met nieuwe uitvoeringsbesluiten is ingezet op deregulering, met name op federaal niveau. Tegelijk wordt benadrukt dat AI-systemen die door de overheid worden ingezet, vrij moeten zijn van ideologische invloeden. AI-modellen moeten, aldus het plan, “objectief” zijn en niet bijdragen aan wat wordt omschreven als “social engineering.”
Daarnaast wil de overheid meer ruimte geven aan open-source en open-weight AI. Zulke modellen zijn essentieel voor academisch onderzoek en bieden kleinere bedrijven de kans om AI-oplossingen te ontwikkelen zonder afhankelijk te zijn van gesloten modellen van techreuzen. De overheid wil dit onder meer ondersteunen via investeringen in rekenkracht en publieke datasets, en door samenwerkingen aan te moedigen tussen overheid, universiteiten en industrie.
AI als motor voor werkgelegenheid
In tegenstelling tot de vrees voor banenverlies stelt het actieplan dat AI moet bijdragen aan economische bloei voor Amerikaanse werknemers. Het plan voorziet in omvangrijke investeringen in AI-onderwijs, herscholing en technische opleidingen, met speciale aandacht voor praktische beroepen die nodig zijn voor de bouw en het onderhoud van AI-infrastructuur. Via leerwerktrajecten, technische opleidingen en belastingvoordelen voor werkgevers wil de regering AI-vaardigheden breed integreren in het Amerikaanse onderwijs- en arbeidsmarktbeleid.
Grootschalige infrastructuuruitbreiding
De tweede pijler richt zich op de fysieke en digitale infrastructuur die nodig is om AI op grote schaal te ontwikkelen en toe te passen. De bouw van datacenters, chipfabrieken en energievoorziening moet drastisch versneld worden. Hiervoor worden vergunningsprocedures versoepeld, onder meer via aanpassingen van milieuwetgeving. Ook overheidsgrond moet beschikbaar worden gesteld voor de bouw van datacenters.
De Amerikaanse stroomvoorziening wordt als kritiek punt benoemd. Het document stelt dat het energienet in de VS verouderd is en onvoldoende capaciteit heeft om de verwachte AI-gerelateerde vraag aan te kunnen. De regering wil daarom inzetten op kernenergie, geavanceerde netbeheerstechnologie en een modernisering van het energienet.
Daarnaast wordt zwaar ingezet op het herstellen van de Amerikaanse chipindustrie. Via het CHIPS-programma wil de overheid chipproductie terughalen naar eigen bodem, zonder – zo benadrukt het document – ideologische voorwaarden op te leggen aan producenten.
Veiligheid en internationale positie
In de derde pijler benadrukt het actieplan de noodzaak om AI-technologie ook internationaal te positioneren als strategisch exportmiddel. De VS willen hun technologie, modellen en standaarden exporteren naar bondgenoten om te voorkomen dat landen overstappen op Chinese technologie. Daartoe wordt een diplomatiek programma aangekondigd om via economische verdragen en handelsfinanciering AI-technologie uit Amerika wereldwijd te verspreiden.
Op veiligheidsgebied wordt gewezen op het belang van exportcontroles voor geavanceerde chips en AI-software. Tegelijk waarschuwt het plan voor de risico’s van buitenlandse AI-systemen in kritieke infrastructuur en voor de potentiële inzet van AI bij het ontwikkelen van biologische of chemische wapens. De regering kondigt aan nauwer samen te gaan werken met AI-bedrijven en inlichtingendiensten om deze risico’s te monitoren en te beperken.
Politieke en ideologische ondertoon
Het actieplan is duidelijk politiek gekleurd. De toon van het document benadrukt “Amerikaanse waarden”, verwerpt “woke-agenda’s” in AI-beleid en hekelt internationale initiatieven die “culturele agenda’s” of “belemmerende regelgeving” zouden bevorderen. In het hoofdstuk over overheidsaankopen van AI-modellen wordt bijvoorbeeld geëist dat modellen vrij moeten zijn van verwijzingen naar onderwerpen als “klimaatverandering, diversiteit of desinformatie.”
