Volgens een nieuw onderzoek van de Association of Photographers (AOP) heeft generatieve AI in 2025 en 2026 geleid tot een sterke verslechtering van de positie van professionele fotografen. Uit de enquête, uitgevoerd in januari 2026 onder aangesloten leden, blijkt dat veel fotografen opdrachten verliezen aan AI-diensten en hun inkomsten fors zien dalen.
Het onderzoek laat zien dat deelnemende fotografen gemiddeld £35.000 aan omzet zijn misgelopen door concurrentie van generatieve AI. Dat is een stijging van 142 procent ten opzichte van een vergelijkbare meting in 2025. In totaal zou binnen het ledenbestand sprake zijn van een waardeverlies van ruim £100 miljoen. Ruim 58 procent van de respondenten geeft aan dat zij daadwerkelijk opdrachten hebben verloren aan AI-gegenereerde beelden. Sommige fotografen melden omzetdalingen van meer dan 60 procent.
Minder beelden online uit angst voor misbruik
Naast directe financiële schade publiceren fotografen ook minder werk online. Het aantal beelden op persoonlijke websites is met bijna 50 procent gedaald. Het aantal gelicentieerde foto’s nam zelfs met 65 procent af. Volgens de AOP hangt deze terughoudendheid samen met zorgen over het ongeoorloofd gebruik van foto’s voor het trainen van AI-modellen. Veel makers vrezen dat hun werk zonder toestemming wordt gescrapet en hergebruikt.
Uit de enquête blijkt dat vrijwel alle deelnemers vinden dat AI-bedrijven transparanter moeten zijn over hun trainingsdata. Daarnaast wil bijna iedereen compensatie voor eerder gebruik van hun werk zonder toestemming. Ook maakt een grote meerderheid zich zorgen over het kopiëren van hun persoonlijke stijl. Ruim 94 procent zegt zich ervan bewust te zijn dat hun fotografische stijl via AI kan worden nagebootst.
Weinig interesse in AI-licenties
Het merendeel van de ondervraagden staat niet open voor het licentiëren van beeldmateriaal voor AI-training. Ongeveer 90 procent geeft aan hier geen interesse in te hebben. Belangrijke redenen zijn het verlies aan controle, twijfel over eerlijke vergoedingen en de concurrentie met hun eigen werkzaamheden. Daarnaast vindt 85 procent dat makers standaard actief toestemming moeten geven voordat hun werk voor AI-training mag worden gebruikt, in plaats van dat zij zelf bezwaar moeten maken.
Ook over regelgeving zijn de meningen duidelijk. Ruim 96 procent van de fotografen vindt dat AI-gegenereerde beelden verplicht gelabeld moeten worden. Daarnaast meent 70 procent dat zulke beelden niet dezelfde auteursrechtelijke bescherming zouden moeten krijgen als door mensen gemaakte werken.
Toenemende druk op creatieve sector
Met het onderzoek wil de AOP laten zien dat de impact van generatieve AI op professionele fotografen toeneemt. Niet alleen financieel, maar ook op het gebied van auteursrechten en creatieve autonomie. De organisatie pleit voor duidelijkere wetgeving, meer transparantie van AI-bedrijven en betere bescherming van makers. Zonder aanvullende maatregelen dreigt volgens de AOP verdere verschraling van het professionele fotografielandschap.
