Een AI-prototype dat de Nederlandse politie ondersteunt bij onderzoek naar milieucriminaliteit heeft tijdens een pilot per zaak twee tot negen nieuwe juridische onderzoekslijnen opgeleverd. Het systeem, met de werktitel Al Capone, helpt rechercheurs om in een vroeg stadium breder te zoeken naar juridische aanknopingspunten.
Een kleine groep milieurechercheurs testte het prototype met geanonimiseerde gegevens uit bestaande zaken. Zij beoordeelden honderden suggesties van het systeem, waaronder relevante wetgeving, gerechtelijke uitspraken en andere mogelijke juridische routes. Bijna twee derde van de resultaten werd als relevant beoordeeld.
In verschillende zaken bracht de tool bovendien onderzoekslijnen naar voren waar rechercheurs zelf nog niet aan hadden gedacht. Dat gebeurde ook bij dossiers waaraan al meer dan een jaar werd gewerkt.
Milieucriminaliteit kan onder meer draaien om illegale afvalexport, handel in tropisch hout, gevaarlijke stoffen en fraude rond biomassa. Zulke zaken raken vaak meerdere rechtsgebieden tegelijk. Naast milieurecht kunnen bijvoorbeeld ook strafrecht, Europese regels, vergunningen, subsidies en financiële constructies een rol spelen.
Al Capone verwerkt informatie uit een dossier en zoekt vervolgens vanuit verschillende juridische invalshoeken in bronnen zoals Nederlandse wetgeving en jurisprudentie, EU-recht, memories van toelichting en internationale jurisprudentie. Het systeem rangschikt mogelijke wetten, uitspraken en andere juridische routes, waarna rechercheurs zelf bepalen welke resultaten bruikbaar zijn.
Daarbij kijkt de tool niet alleen naar de meest voor de hand liggende milieuwetgeving. Ook minder directe juridische routes worden meegenomen. De naam Al Capone verwijst naar de Amerikaanse gangster die uiteindelijk werd veroordeeld voor belastingontduiking en niet voor de misdrijven waarmee hij vooral bekend werd.
Volgens Amir Nikham van de Nationale Politie moet de tool rechercheurs vooral helpen om breder te kijken. “Wat deze pilot vooral interessant maakt, is dat rechercheurs nieuwe richtingen vonden waar zij eerder nog niet aan hadden gedacht, zelfs in zaken waar zij al lange tijd aan werkten,” zegt hij. “Het is een hulpmiddel dat ons helpt breder te kijken en mogelijke aanknopingspunten eerder in beeld te krijgen.”
KickstartAI en de Nationale Politie willen het prototype verder verfijnen. Daarbij gaat de aandacht onder meer naar de techniek, de gebruikersinterface en de manier waarop resultaten worden gerangschikt en toegelicht. Op basis van de pilot bepalen de organisaties hoe het systeem kan worden doorontwikkeld tot een eerste operationele versie.
Fotocredit: Nationale Politie
